९ बैशाख, २०८३ मा गोरखापत्रमा टङ्क केसीद्वारा प्रकाशित लोकसेवा तयारी विशेषः वस्तुगत प्रश्नोत्तर
⟶ दिक्तेल रूपाकोट मझुवागढी नगरपालिका, खोटाङ
२. एसियाली विकास बैङ्क (एडिबी) ले सन् २०२६ अप्रिलमा सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदन अनुसार चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा नेपालको आर्थिक वृद्धिदर कति प्रतिशत रहने प्रक्षेपण गरिएको छ ?
⟶ २.७ प्रतिशत
⤷ सरकारको
लक्ष्य : चालु वर्षका लागि ३.५ प्रतिशत (बजेटको अर्धवार्षिक समीक्षामार्फत) ।
⤷ एडिबीको
प्रक्षेपण : आर्थिक वर्ष २०८३/८४ मा भने वृद्धिदर सुधार भई करिब ५ प्रतिशत पुग्ने
अनुमान छ ।
⤷ गत
आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को वृद्धिदर ४.६ प्रतिशत रहेको थियो ।
⤷ विसं
२०८२ भदौ २३ र २४ को ‘जेन–जी आन्दोलन’ पछि आएको आर्थिक शिथिलता, ढिलो मनसुन तथा बाढीका कारण कृषि क्षेत्र (विशेष गरी धान
उत्पादनमा करिब ४.२ प्रतिशत) मा आएको गिरावट, मध्यपूर्वमा हाल जारी सैन्य तनाव र उद्योग क्षेत्रमा सुधार
नआउनु आर्थिक वृद्धिदर सुस्त हुनुका मुख्य कारणहरू जनाइएको छ ।
⤷ चालु
आर्थिक वर्षमा मुद्रास्फीति करिब ३.७ प्रतिशत रहने एडिबीको अनुमान छ । आगामी वर्ष
बढेर करिब ४.५ प्रतिशत पुग्न सक्ने छ ।
३. प्रतिनिधि सभाको उपसभामुख पदमा चयन हुन सफल प्रतिनिधि
सभा सदस्य को हुन् ?
⟶ रुबीकुमारी ठाकुर (विसं २०८२ चैत २७ मा चयन) ।
⤷ ठाकुर
श्रम संस्कृति पार्टीबाट समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीमार्फत निर्वाचित सांसद हुन्
।
⤷ ऐतिहासिक
कीर्तिमान : २५ वर्षकै उमेरमा चयन भई सबैभन्दा कम उमेरमा उपसभामुख बन्ने नयाँ
कीर्तिमान कायम भएको छ ।
⤷ प्राप्त
मत परिणाम : पक्षमा अत्यधिक बहुमत अर्थात् २२९ मत प्राप्त ।
⤷ समर्थन
गर्ने प्रमुख दलहरू : राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा), नेपाली कांग्रेस, नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी र
श्रम संस्कृति पार्टी ।
⤷ निकटतम
प्रतिस्पर्धी : राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) की उम्मेदवार सरस्वती लामा
(लामालाई ५ मत प्राप्त भएको छ) ।
४. चर्चित बलिउड तथा पाश्र्व गायिका आशा भोसलेको निधन कहिले भएको हो ?
⟶ सन् २०२६ अप्रिल १२ (९२ वर्षको उमेरमा) ।
⤷ हृदयाघातका
कारण मुम्बईस्थित ब्रिच क्यान्डी अस्पतालमा मृत्यु भएको हो ।
⤷ जन्म
र साङ्गीतिक सुरुवात : सन् १९३३ सेप्टेम्बर ८ मा महाराष्ट्रमा जन्म । मात्र १०
वर्षको उमेरमा (सन् १९४३ मा) मराठी चलचित्रबाट साङ्गीतिक यात्रा सुरु ।
⤷ विश्व
कीर्तिमान : सन् २०११ मा ‘गिनिज बुक अफ वल्र्ड रेकड्र्स’ द्वारा सङ्गीत इतिहासमै सबैभन्दा बढी स्टुडियो रेकर्डिङ
गर्ने गायिकाको औपचारिक मान्यता ।
⤷ नेपाली, हिन्दी, मराठी, बङ्गालीलगायत २० भन्दा बढी
स्वदेशी तथा विदेशी भाषामा हजारौँ गीत रेकर्ड ।
⤷ चर्चित
नेपाली गीतहरू : मोहनी लाग्ला है (चिनो), यो हो मेरो प्राणभन्दा प्यारो (माइतीघर), पहाडको माथि माथि (लाहुरे), गैरी खेतको सिरै हान्यो
(प्रेमपिण्ड) आदि ।
⤷ सम्मान/पुरस्कार
: दादासाहेब फाल्के पुरस्कार (सन् २०००) र पद्म विभूषण (सन् २००८) ।
⤷ पारिवारिक
सम्बन्ध : प्रख्यात गायिका लता मङ्गेसकरकी बहिनी तथा प्रख्यात सङ्गीतकार राहुल देव
बर्मन (आरडी बर्मन) सँग विवाह ।
५. स्वास्थ्य
दर्पण राष्ट्रिय हेल्थ अवार्ड–२०८२ कसलाई प्रदान गरियो ?
⟶ डा. उमाकान्त तिवारी (प्रमुख विशेषज्ञ, स्वास्थ्य सेवा कार्यालय, हुम्ला)
६. नेपालमा
तेस्रो पुतली गणना अभियानको सञ्चालन अवधि कुन हो ?
⟶ सन् २०२५ मार्च ३–३१
⤷ थिम : बटरफ्लाई म्याराथुन
७. नागरिक
लगानी कोषको स्थापना कहिले भएको हो ?
⟶ विसं २०४७ चैत ४
⤷ विसं
२०८२ चैत ४ मा कोष ३५ वर्ष पूरा गरी ३६ औँ वर्षमा प्रवेश गरेको छ ।
८. पारदर्शिताको प्रवर्धन गरी प्रभावकारी सरकार बनाउने
उद्देश्यका साथ ओपन गभर्नमेन्ट पार्टनरसिप (ओजिपी) को स्थापना कहिले गरिएको हो ?
⟶ सन् २०११ सेप्टेम्बर २०
९. नेपालको
पूर्वी तराईमा बोलिने झाँगड भाषा कुन भाषा परिवार अन्तर्गत पर्दछ ?
⟶ द्रविड
१०. ‘डा. महेशराज पन्त सम्मान–२०८२’ बाट
सम्मानित हुने व्यक्तित्व को हुनुहुन्छ ?
⟶ प्राडा सुरेन्द्र केसी
⤷ नेपालका
विशिष्ट विद्वान्, इतिहासविद् तथा लिपिविज्ञ धनवज्र वज्राचार्यको जन्मजयन्तीको
अवसर पारेर विसं २०८२ चैतमा यी सम्मान प्रदान गरिएको हो ।
⤷ धनवज्र
प्रज्ञा सम्मान : प्राडा रमेश ढुङ्गेल
⤷ धनवज्र
शोध सम्मान : पदम सुन्दास
⤷ धनवज्र
वज्राचार्य शोधसम्मान : प्राडा ज्ञानबहादुर कार्की र सहप्राध्यापक सन्ध्या खनाल
पराजुली
⤷ प्रधानाध्यापक
कृष्णबहादुर मानन्धर स्मृति सम्मान : पार्थिवेश्वरप्रसाद तिमिल्सिना
⤷ विज्ञानका
कुरा सम्मान : वैज्ञानिक मुकेशकुमार चालिसे
⤷ अच्युतरमण
अधिकारी स्मृति साहित्यिक सम्मान : सूर्यरमणप्रसाद लाकजू
११. नासाद्वारा
चन्द्रमाका लागि पठाइएको ओरायन अन्तरिक्ष यान अभियान पूरा गरी कहिले पृथ्वीमा
फर्किएको हो ?
⟶ सन् २०२६ अप्रिल १०
⤷ प्रक्षेपण
मिति : सन् २०२६ अप्रिल १ (नासाको केनेडी स्पेस सेन्टरबाट) ।
⤷ अवतरण
मिति : सन् २०२६ अप्रिल १० (प्रशान्त महासागरमा सुरक्षित अवतरण) ।
⤷ मिसन
अवधि : १० दिन– चन्द्रमाको
परिक्रमा गरी सफलतापूर्वक पृथ्वी फिर्ता) ।
⤷ कुल
दुरी : पृथ्वीबाट ४,०६,७७१ किलोमिटर (२५२,७५६ माइल) टाढा पुगी नयाँ मानव कीर्तिमान कायम गरेको छ ।
⤷ अन्तरिक्षयान
: ‘स्पेस लन्च
सिस्टम’ रकेट र ‘ओरायन’ क्याप्सुलको प्रयोग ।
⤷ चालक
दल : ४ जना (रिड वाइजम्यान, भिक्टर ग्लोभर, क्रिस्टिना कोच र जेरेमी ह्यान्सन) ।
⤷ प्रमुख
उपलब्धि : ५० वर्षभन्दा बढीको समयपछि चन्द्रमाको कक्षमा पुग्ने पहिलो मानवसहितको
मिसन ।
⤷ ऐतिहासिक
सहभागिता : चन्द्रमाको यात्रामा पहिलो पटक महिला (क्रिस्टिना कोच) र अश्वेत
व्यक्ति (भिक्टर ग्लोभर) को सफल सहभागिता ।
१२. नेपालको
पहिलो महिला उपप्रधानमन्त्री को हुन् ?
⟶ शैलजा आचार्य
१३. तेक्वान्दो
खेललाई आधिकारिक रूपमा ओलम्पिकमा कहिलेदेखि समावेश गरिएको हो ?
⟶ सन् २००० को सिड्नी ओलम्पिकदेखि
१४. हाल
गैरआवासीय नेपाली सङ्घ (एनआरएनए) को अध्यक्षमा को चयन भएका छन् ?
⟶ डा. हेमराज शर्मा
⤷ वरिष्ठ
उपाध्यक्ष : रोविनप्रसाद शेरचन
⤷ महासचिव
: डा.
चिरञ्जीवी खड्का
⤷ सम्मेलन
आयोजना : विसं २०८२ फागुन ३०–चैत्र २ (सन् २०२६ मार्च १४–१६), काठमाडौँ
⤷ नारा
: हाम्रो एकता, समृद्धिको
आधार
⤷ सम्मेलनले
१२ बुँदे काठमाडौँ घोषणापत्र जारी गरेको छ ।
१५. डार्विनको
प्राकृतिक छनोटको सिद्धान्त भनेको के हो ?
⟶ बढी उन्नतिशील जीवको छनोट र कम उन्नतिशील जीवको विनाश
प्रकृतिबाट हुने प्रक्रिया
१६. जापानी
भाषामा प्रकाशित पहिलो नेपाली कृति ‘सेतो बाघ’ हो भने कोरियन भाषामा प्रकाशित पहिलो नेपाली कृति कुन हो ?
⟶ पल्पसा क्याफे
१७. सरकारले आफ्नो १०० दिने कार्यसूची अनुसार तयार पारेको ‘राष्ट्रिय
प्रतिबद्धता’ को मस्यौदामा आगामी ५ वर्षभित्र नेपालको प्रतिव्यक्ति आय कति
पुर्याउने
लक्ष्य रहेको छ ?
⟶ ३ हजार अमेरिकी डलर (विसं २०८३ वैशाख १ गते प्रस्तुत)
अर्थतन्त्र र विकास लक्ष्य
⤷ आर्थिक
वृद्धि : आगामी ५
वर्षभित्र औसत आर्थिक वृद्धिदर ७ प्रतिशत पु¥याइने ।
⤷ प्रतिव्यक्ति
आय ३ हजार अमेरिकी डलर र जीडिपी १०० अर्ब डलर नजिक पु¥याइने ।
⤷ गरिबी
निवारण : हालको बहुआयामिक गरिबीलाई घटाएर १० प्रतिशत कायम गर्ने ।
⤷ कर
नीति : व्यावसायिक वातावरण तय गर्न आगामी १० वर्षसम्म करका दरहरू स्थिर राखिने ।
⤷ रोजगारी
: आगामी ५ वर्षमा १५ हजारलाई रोजगारी सिर्जना गर्ने लक्ष्य ।
⤷ रिमोट
वर्क र सीमापार सेवा निर्यातलाई प्रोत्साहन ।
सुशासन/प्रशासनिक सुधार
⤷ मन्त्रालय
कटौती : हालको सङ्घीय मन्त्रालयको सङ्ख्या घटाएर १७ वटामा सीमित गर्ने ।
⤷ सम्पत्ति
छानबिन : वि.सं. २०४६ सालपछिका सबै सार्वजनिक पदाधिकारीहरूको सम्पत्ति छानबिन
गर्ने ।
⤷ प्रशासनिक
पुनर्संरचना : आगामी ५ वर्षभित्र सरकारी सेवामा २५ प्रतिशत नयाँ र सक्षम जनशक्ति
भिœयाउने ।
⤷ सेवा
प्रवाह : सार्वजनिक सेवामा ‘टाइम कार्ड’ र कागजविहीन डिजिटल प्रणाली लागु गर्ने ।
⤷ राष्ट्रिय
योजना आयोगलाई थिङ्क ट्याङ्क ढाँचामा लगिने ।
⤷ उच्चस्तरीय
प्रशासन संरचना पुनरवलोकन आयोग गठन ।
परराष्ट्र, ऊर्जा र पूर्वाधार नीति
⤷ परराष्ट्र
नीति : कुनै पनि सैन्य गठबन्धनमा सहभागी नहुने । ‘नेपाल प्रथम र नेपाली प्रथम’ को अवधारणालाई पूर्णरूपमा आत्मसात् गर्ने ।
⤷ ऊर्जा
लक्ष्य : आगामी एक दशक (१० वर्ष) मा ३० हजार मेगावाट विद्युत् उत्पादनको लक्ष्य
राख्ने ।
⤷ पूर्वाधार
लगानी : ठूला पूर्वाधार विकासका लागि वार्षिक १ खर्ब रुपियाँ बराबरको ‘डायस्पोरा बन्ड’ जारी गर्ने ।
⤷ राजमार्ग
स्तरोन्नति : पूर्व–पश्चिम (महेन्द्र) राजमार्गलाई ३ वर्षभित्र अन्तर्राष्ट्रिय
मापदण्डमा स्तरोन्नति गर्ने ।
स्वास्थ्य, शिक्षा, प्रविधि र कृषि
⤷ राष्ट्रिय
आरोग्य वर्ष : सन् २०२७ लाई ‘राष्ट्रिय आरोग्य वर्ष’ का रूपमा मनाउने ।
⤷ स्वास्थ्य
बजेट : विसं २०८८ सम्ममा कुल बजेटको ८ प्रतिशत स्वास्थ्यतर्फ विनियोजन गर्ने ।
⤷ शिक्षा
नीति : विद्यार्थीहरूका लागि ‘पढ्दै कमाउँदै मोडेल’ लागु गर्ने ।
कृषि तथा सामाजिक सुरक्षा :
⤷ किसान
क्रेडिट कार्ड, बिमा र
योगदानमा आधारित किसान पेन्सन लागु गर्ने ।
⤷ आइटी
प्रवर्धन बोर्ड गठन ।
सामाजिक न्याय तथा समावेशीकरण
⤷ राज्यका
तर्फबाट विगतका विभेदप्रति औपचारिक क्षमायाचना ।
⤷ सबै
तहमा महिलाको अर्थपूर्ण सहभागिता र समान ज्याला ।
प्रस्तुतकर्ता
: टङ्क केसी
){kind=link}
0 Comments